Czy komórek macierzystych może mi kiedyś zabraknąć?

6 Luty 2018

Jednym z mitów dotyczących dawstwa komórek macierzystych jest przekonanie, że kiedy odda się komuś komórki macierzyste (pobrane z krwi obwodowej lub szpiku) może ich zabraknąć dla samego Dawcy lub dla kogoś z jego rodziny. A to nieprawda. Komórki macierzyste regenerują się w ciągu ok. 2 tygodni, więc Dawcą można być wielokrotnie.

Produkcja trwa całe życie

Szpik kostny to najważniejszy narząd krwiotwórczy u ludzi. W szpiku, chociaż stosunkowo nieliczne, najważniejsze są krwiotwórcze komórki macierzyste. Mnożąc się przez całe życie człowieka, dają początek innym krwinkom (krwinki czerwone, płytki krwi oraz krwinki białe). Jest to stały proces.

Regeneracja po pobraniu z krwi obwodowej

W czasie pobrania krwiotwórczych komórek macierzystych z krwi obwodowej (80 procent przypadków), Dawca oddaje tylko „nadmiar”, który jego organizm wyprodukował dzięki wcześniejszemu przyjmowaniu czynnika wzrostu. W normalnej sytuacji w krwi obwodowej krąży bardzo niewiele komórek macierzystych, dlatego niezbędne jest podawanie tego preparatu, który pobudza ich produkcję. A więc – w czasie pobrania nic nam nie ubywa, oddajemy tylko dodatkowe komórki.

Regeneracja szpiku po pobraniu z talerza kości biodrowej

W trakcie zabiegu pobiera się ok. 1 – 1,5 litra mieszaniny szpiku kostnego i krwi. Mieszanina zawiera ok. 5% całkowitej objętości szpiku kostnego, który regeneruje się w organizmie Dawcy w ciągu ok. 2 tygodni, a maksymalnie do 3 tygodni. Dawca nie odczuwa w żaden sposób procesu regeneracji, nie ma też obawy o większą podatność na choroby w tym czasie.

Dawcą można być wielokrotnie

W związku z tym, że komórki macierzyste regenerują się tak szybko, Dawcą można być wielokrotnie. Są Dawcy, których komórki macierzyste mogą być odpowiednie dla wielu Pacjentów (chociaż zdarza się to bardzo rzadko z uwagi na niskie statystyczne prawdopodobieństwo zachorowania tak wielu „bliźniaków genetycznych”). Należy jednak pamiętać, że Dawca, który oddał swoje komórki macierzyste choremu, jest traktowany jako „rezerwowy”, na wypadek nawrotu choroby Pacjenta i konieczności ponownego pobrania materiału do transplantacji. Ten okres „zamrożenia” Dawcy w bazie trwa 2 lata.

Prof. Aleksander Skotnicki - hematolog, transplantolog

„Porównując ideę dawstwa szpiku do dawstwa np. nerki lub płuca, tłumaczę często, że jest to dawstwo, które jak żadne inne niczego nam nie ujmuje. Niewielkim kosztem możemy kogoś uratować. Organizm każdego dawcy szpiku, podobnie jak przy krwiodawstwie, bardzo szybko odbudowuje ten ubytek komórek macierzystych.