Wsparcie dla Pacjentów

Dieta jako element wspomagający leczenie nowotworów krwi

Nie ma jednej, uniwersalnej diety dla chorych na raka.

Ostatnia aktualizacja: 16.05.2022

W przypadku chorób układu krwiotwórczego, Pacjent nie dostanie tak restrykcyjnych zaleceń żywieniowych, jak chory, który cierpi np. na raka jelita grubego czy okrężnicy. Należy mieć na uwadze, że zapotrzebowanie na energię z diety przy chemioterapii wzrasta, co nie łatwo pogodzić ze zmniejszonym łaknieniem.

Dieta onkologiczna, czyli większe zapotrzebowanie kaloryczne

Zapotrzebowanie na energię z diety u osób chorych na choroby układu krwiotwórczego wzrasta o 10-20% w stosunku do zapotrzebowania z czasów, kiedy te same osoby były zdrowe. Jak to wygląda w praktyce? Jeśli zdrowa osoba potrzebowała do prawidłowego funkcjonowania 2000 kcal, w przypadku diety onkologicznej, będzie potrzebować 200-400 kcal więcej. Jednak należy mieć na uwadze, że bardzo często ilość pobieranego pokarmu przez chorą osobę jest mniejsza, niż wynika to z zapotrzebowania.

Co może być przyczyną takiego stanu?

  • zaburzenia metaboliczne
  • zmniejszony apetyt
  • nasilone skutki leczenia onkologicznego

Co jeśli dieta przy nowotworze nie zostanie wzbogacona o dodatkowe 100-300 kcal dziennie? Wtedy najczęściej u Pacjenta dochodzi do utraty tkanki tłuszczowej (0,5-1 kg miesięcznie) lub masy mięśniowej (1-2,3 kg miesięcznie), co w rezultacie skutkuje niedożywieniem.

Węglowodany w diecie dla chorych na raka

W diecie onkologicznej powinny znaleźć się takie składniki, jak:

  • węglowodany,
  • tłuszcze,
  • białko,
  • witaminy,
  • składniki mineralne.

Jaka jest rola węglowodanów w diecie przy chemioterapii? W prawidłowej diecie przy nowotworze, węglowodany powinny stanowić średnio połowę energii z diety, czyli 35-50%. To bardzo ważne, bo jeśli organizm nie otrzyma odpowiedniej ilości węglowodanów, będzie wykorzystywał na potrzeby energetyczne inne składniki, np. białko. Węglowodany zawierają również cenny błonnik pokarmowy. Należy zadbać o to, by dieta dla osób z nowotworem była uboga w cukry proste, a więc produkty wysokoprzetworzone, które nie dostarczają do organizmu cennych składników.

Które węglowodany warto spożywać przy diecie onkologicznej?

  • pieczywo (również chrupkie)
  • kasze
  • ryż
  • makarony
  • gotowane owoce i warzywa

Z drugiej strony, lepiej unikać produktów wysokoprzetworzonych, które są źródłem cukrów prostych, a mowa m.in. o:

  • słodzonych napojach,
  • pieczywie cukiernicznym,
  • ciastach i ciastkach,
  • domowych dżemach,
  • płatkach z miodem, czekoladą itp.

Tłuszcze w diecie przy nowotworze

Jeśli chodzi o dietę przy nowotworze, zalecana ilość tłuszczów, jaka powinna się w nich znaleźć to ok. 30% całej energii z diety. Chorzy na nowotwór powinni ograniczyć produkty zawierające tłuszcze zwierzęce oraz izomery trans kwasów tłuszczowych. Z kolei warto zadbać o to, by w diecie onkologicznej znalazły się WNKT z rodziny n-3, które mogą spowalniać chorobę nowotworową i wynikający z niej proces wyniszczenia organizmu.

Tłuszcze, które warto stosować przy diecie przy chemio- i radioterapii to:

  • oleje roślinne, oliwa z oliwek,
  • masło, miękkie margaryny,
  • tłuste ryby morskie,
  • awokado,
  • kakao,
  • orzechy, nasiona.

Chorzy na raka powinni ograniczyć spożycie tłuszczów zwierzęcych i produktów z izomerami trans kwasów tłuszczowych. Chodzi tu o takie produkty jak:

  • olej palmowy i kokosowy,
  • margaryna,
  • smalec,
  • tłuste mięsa i wędliny,
  • tłusty nabiał.

Białko w diecie onkologicznej

Kolejny ważny składnik diety przy chemioterapii to białko. W przypadku osób chorych na choroby układu krwiotwórczego zapotrzebowanie na białko wzrasta do 15-20% energii z diety, ze względu na nasilony katabolizm. Białko jest podstawowym elementem budulcowym organizmu. Zwiększenie ilości tego składnika w diecie onkologicznej przyspieszy proces odnowy uszkodzonych na skutek leczenia komórek. Dieta dla chorych na nowotwory krwi powinna być bogata w białko pełnowartościowe, chodzi tu w równym stopniu o białko roślinne i zwierzęce.

Najlepsze źródła białka w diecie przy nowotworze to:

  • ryby,
  • chude mięso,
  • jajka,
  • mleko i pasteryzowane przetwory mleczne,
  • nasiona roślin strączkowych.

Których produktów bogatych w białko lepiej unikać?

  • tłuste mięso i wędliny
  • konserwy mięsne i rybne
  • surowe mięso, ryby, owoce morza,
  • tłuste mleko i przetwory mleczne
  • produkty wędzone

Witaminy i składniki mineralne w diecie przy chemioterapii

Przewlekły stan zapalny u chorych na choroby układu krwiotwórczego powoduje, że w organizmie dochodzi do znacznych strat cennych witamin i składników mineralnych. Dieta przy nowotworze powinna być bogata w witaminę C i E, beta karoten, cynk, selen, miedź, magnez i mangan. Doskonałym źródłem tych składników są owoce i warzywa, których w diecie dla chorych na raka powinno znaleźć się od 400 do 600 g dziennie. Jeśli zaś chodzi o ewentualną suplementację, to można ją zastosować w indywidualnych przypadkach, tylko po konsultacji z lekarzem.

Prawidłowa dieta przy chemio- i radioterapii – dlaczego jest ważna?

Odpowiednio dobrana dieta onkologiczna może wspomagać leczenie nowotworów. Dzięki doborze odpowiedniej ilości i jakości poszczególnych składników w diecie przy chemioterapii lub radioterapii, Pacjent może uchronić się przed niedoborem węglowodanów, tłuszczów czy białka, a przy tym utrzymać prawidłową masę ciała. Właściwa dieta onkologiczna to również doskonały sposób na wzmocnienie układu immunologicznego i zminimalizowanie skutków ubocznych wywołanych przez leczenie. Właściwa dieta w przypadku chorych na raka jest bardzo ważna – może skrócić okres rekonwalescencji, poprawiając przy tym jakość życia Pacjenta.

Obejrzyj film pt. Rola diety w chorobach onkologicznych

Artykuły o podobnej tematyce
Ta strona została zaktualizowana. Prosimy odśwież ją.