Czy oddawanie szpiku boli?

Zazwyczaj ból związany z oddawaniem szpiku porównują do bólu jak przy stłuczeniu, chociaż warto mieć na uwadze, że odczuwanie i tolerancja bólu jest kwestią bardzo zmienną i indywidualną.

Najważniejsze informacje o bólu w trakcie oddawaniu szpiku lub macierzystych komórek krwiotwórczych:

• Oddawanie szpiku NIE jest bardzo bolesnym zabiegiem.
• W około 90% przypadków pobranie krwiotwórczych komórek macierzystych odbywa się z krwi obwodowej i przypomina nieco oddawanie krwi.
• Po donacji komórek macierzystych możliwe są objawy grypopodobne czy przejściowe bóle kostne.
• Przy pobraniu szpiku z kości biodrowej ból po zabiegu zazwyczaj przypomina stłuczenie.
• Wszystkie procedury są przeprowadzane tak, aby maksymalnie ograniczyć ból.

Czy pobranie szpiku boli?

Pobranie szpiku nie jest zabiegiem bardzo bolesnym.

W zależności od metody może wiązać się z:

• dyskomfortem,
• objawami grypopodobnymi (w przypadku oddawania komórek macierzystych)
• bólem przypominającym stłuczenie.

Istnieją dwie metody pobrania szpiku i komórek macierzystych do transplantacji. W 90 procentach przypadków stosuje się pobranie z krwi obwodowej (procedura przypomina trochę oddawanie krwi). W pozostałych 10 procentach dokonuje się pobrania z talerza kości biodrowej w znieczuleniu ogólnym. Na każdym etapie procedury zadbano o to, aby ból był jak najbardziej zminimalizowany. Każde pobranie szpiku lub komórek macierzystych poprzedza kompleksowe przebadanie Dawcy. Jeśli ktoś bardzo boi się igieł – powinien rozważyć rejestrację w bazie i to czy uda mu się przezwyciężyć strach, jeśli okaże się, że ktoś go potrzebuje.

Czy pobranie szpiku z krwi obwodowej boli?

Samo pobranie komórek macierzystych z krwi obwodowej nie boli.

Po zakwalifikowaniu się jako Dawca, przed procedurą pobrania, niezbędne jest odpowiednie przygotowanie. Na cztery dni przed pobraniem oraz w dniu pobrania wykonuje się zastrzyki podskórne z czynnikiem wzrostu granulocytów, których zadaniem jest zwiększenie liczby krwiotwórczych komórek macierzystych w krwioobiegu. Ze względu na prostą w obsłudze budowę (gotowe ampułkostrzykawki) i bardzo małe igły, większość Dawców samodzielnie je sobie wykonuje.

W czasie przyjmowania zastrzyków z G-CSF mogą się pojawić objawy grypopodobne, np. bóle głowy czy mięśniowo-stawowe. Objawy są przejściowe i można je łagodzić ogólnodostępnymi lekami przeciwbólowymi (np. paracetamolem, ibuprofenem).

Podczas samego pobrania Dawca może natomiast odczuwać dyskomfort związany z założeniem dojść dożylnych w obu przedramionach.

Przeczytaj też: Czynnik wzrostu G-CSF – czym jest oraz jak go podawać?

Czy pobranie szpiku z talerza kości biodrowej boli?

W trakcie zabiegu – nie, ponieważ odbywa się on w znieczuleniu ogólnym. Przy pobraniu szpiku z talerza kości biodrowej Dawca nie musi przyjmować żadnych zastrzyków przed procedurą.

Po zabiegu mogą pojawić się ewentualne dolegliwości:

• związane ze znieczuleniem ogólnym, np. senność, mdłości, chrypka i ból gardła (związane z obecnością rurki intubacyjnej);
• ból w okolicy pobrania szpiku podobny do stłuczenia.

Przy pobraniu szpiku z talerza kości biodrowej Dawca nie musi przyjmować żadnych zastrzyków. W czasie zabiegu jest w znieczuleniu ogólnym, więc nie czuje bólu. Po wybudzeniu mogą pojawić się ewentualne dolegliwości związane ze znieczuleniem ogólnym, np. senność, mdłości, chrypka i ból gardła (związane z obecnością rurki intubacyjnej). Po pobraniu Dawca może przez parę dni, w okolicy wkłucia, odczuwać ból podobny do lekkiego stłuczenia.

Jak długo utrzymuje się ból po oddaniu szpiku?

Ból po oddaniu szpiku ma zwykle charakter przejściowy i ustępuje w krótkim czasie:

• przy pobraniu z krwi obwodowej: trwa kilka dni (ból kostno-stawowy jak w infekcji),
• przy pobraniu z kości biodrowej: możliwy jest utrzymujący się kilka dni ból w miejscu pobrania.

Co pomaga zmniejszyć dyskomfort?

Aby zmniejszyć dyskomfort po oddaniu szpiku, warto stosować kilka prostych sposobów:

• leki przeciwbólowe (np. paracetamol, ibuprofen),
• odpoczynek,
• nawodnienie organizmu,
• stosowanie się do zaleceń lekarza.

Czy badanie szpiku kostnego jest bolesne?

To ważne rozróżnienie. Badanie szpiku (biopsja) to procedura diagnostyczna i nie jest tym samym co oddanie szpiku dla Pacjenta. Co warto wiedzieć?

• może powodować krótkotrwały dyskomfort,
• wykonywane jest w znieczuleniu miejscowym,
• trwa krótko i ma inny cel niż dawstwo.

Zachęcamy do zapoznania się z opowieściami osób, które są Dawcami szpiku i komórek macierzystych.

Przeczytaj więcej: Biopsja szpiku a pobranie szpiku – podstawowe różnice

Najczęściej zadawane pytania o ból przy oddawaniu szpiku

Czy oddanie komórek macierzystych boli bardziej niż oddanie krwi?

Przy pobraniu komórek macierzystych z krwi obwodowej procedura jest podobna do oddawania krwi i nie jest bardzo bolesna, mogą się jednak pojawiać bóle kostne związane z przyjmowaniem czynnika wzrostu granulocytów przed donacją.

Czy ból może powrócić po kilku dniach?

Zwykle nie, ewentualny dyskomfort pojawia się w pierwszych dniach i szybko ustępuje.

Czy przy pobraniu z krwi obwodowej trzeba dużo leżeć?

Nie, Dawca siedzi w fotelu przez kilka godzin, może czytać lub korzystać z telefonu.

Czy po oddaniu szpiku zostają blizny?

Po pobraniu z krwi obwodowej – nie. Po pobraniu z kości biodrowej w miejscu pobrania pozostają niewielkie ślady (zwykle dwa, ok. 5 mm), które stopniowo zanikają.

Czy osoby bojące się igieł powinny się rejestrować?

Warto rozważyć rejestrację, ale należy mieć świadomość, że zarówno oddawanie szpiku jak i komórek macierzystych wiąże się z niejednokrotnym pobieraniem krwi i zakładaniem wkłuć dożylnych (najczęściej dwóch), a sama procedura aferezy czyli izolacji komórek macierzystych z krwi obwodowej wymaga utrzymania wenflonu w żyle przez kilka godzin.

Źródła:

1. https://pacjent.gov.pl/artykul/dawstwo-szpiku-co-warto-wiedziec [ostatni dostęp: 02.04.2026 r.]
2. Makowicz D., Świszcz M., Śliwa N. Postawa i motywacja osób wyrażających chęć oddania szpiku poprzez włączenie się do rejestru potencjalnych dawców szpiku. Studenckie Koło Honorowych Dawców Krwi i Potencjalnych Dawców Szpiku, Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Krośnie, 2020.