Szukanie Dawcy

Co to jest szpik kostny i czym s膮 kom贸rki macierzyste?

Chocia偶 powszechnie u偶ywamy poj臋cia Dawca szpiku, to jednak bardziej precyzyjnym okre艣leniem jest Dawca krwiotw贸rczych kom贸rek macierzystych. Jaka jest mi臋dzy nimi r贸偶nica i czym tak naprawd臋 leczy si臋 choroby zwi膮zane z uk艂adem krwiono艣nym?

Ostatnia aktualizacja: 02.11.2022

CO TO JEST SZPIK KOSTNY?

Szpik kostny to najwa偶niejszy narz膮d krwiotw贸rczy u ludzi. U os贸b doros艂ych znajduje si臋 wewn膮trz takich ko艣ci, jak: 偶ebra, miednica, kr臋gi, ko艣ci czaszki czy mostek i stanowi oko艂o 5% masy cia艂a. Szpik, kt贸ry odpowiada za produkcj臋 krwi nazywamy szpikiem czerwonym (istnieje r贸wnie偶 偶贸艂ty, sk艂adaj膮cy si臋 g艂贸wnie z kom贸rek t艂uszczowych). U noworodk贸w szpik czerwony wype艂nia wszystkie ko艣ci, ale od 4 roku 偶ycia zaczyna ulega膰 zanikowi. Jest to jedna z przyczyn wyst臋powania u dzieci ostrych odmian chor贸b uk艂adu krwiotw贸rczego, g艂贸wnie bia艂aczki. Ilo艣膰 aktywnego szpiku dostosowuje si臋 do potrzeb organizmu 鈥 najwi臋ksza jest u os贸b m艂odych i prowadz膮cych aktywny tryb 偶ycia.

CZYM S膭 KRWIOTW脫RCZE KOM脫RKI MACIERZYSTE?

W szpiku, chocia偶 stosunkowo nieliczne, najwa偶niejsze s膮 krwiotw贸rcze kom贸rki macierzyste. I to w艂a艣nie one pomagaj膮 chorym zacz膮膰 produkowa膰 鈥瀦drow膮 krew鈥. Mno偶膮c si臋 przez ca艂e 偶ycie cz艂owieka, daj膮 pocz膮tek krwinkom macierzystym, z kt贸rych powstaj膮 nast臋pnie krwinki czerwone, p艂ytki krwi oraz krwinki bia艂e. Liczba krwiotw贸rczych kom贸rek macierzystych we krwi jest w normalnej sytuacji bardzo niska. W celu przeprowadzenia pobrania, kt贸re odbywa si臋 najcz臋艣ciej z krwi obwodowej, nale偶y zwi臋kszy膰 ich liczb臋 poprzez podanie wcze艣niej tzw. czynnika wzrostu.

"Metoda pobrania krwiotw贸rczych kom贸rek macierzystych z krwi obwodowej przypomina procedur臋 oddawania krwi w stacjach krwiodawstwa. Dawcy zak艂ada si臋 dwa do偶ylne doj艣cia w obydwa przedramiona. Z jednego krew wyp艂ywa, trafia do specjalnej maszyny, kt贸ra odseparowuje krwiotw贸rcze kom贸rki macierzyste, a nast臋pnie krew wraca do organizmu drugim doj艣ciem. Taki zabieg trwa ok. 4-5 godzin, po kt贸rych Dawca od razu mo偶e wr贸ci膰 do domu." -聽Dr Tigran Torosian, lekarz hematolog, Dyrektor Medyczny Fundacji DKMS

SK膭D WZI臉艁O SI臉 POJ臉CIE DAWSTWA SZPIKU?

Przeszczepianie kom贸rek krwiotw贸rczych obejmuje r贸偶ne sposoby transplantacji, w zale偶no艣ci od 藕r贸d艂a kom贸rek 鈥 przeszczep szpiku pobranego operacyjnie z talerza ko艣ci biodrowej oraz przeszczepienie kom贸rek macierzystych odseparowanych z krwi obwodowej. Dlatego te偶 termin 鈥瀙rzeszczepianie kom贸rek krwiotw贸rczych鈥 uwa偶any jest za bardziej precyzyjny ni偶 popularne okre艣lenie 鈥瀙rzeszczepienie szpiku鈥. Pocz膮tkowo pobranie szpiku z talerza ko艣ci biodrowej by艂o g艂贸wn膮 metod膮 pozyskania materia艂u do przeszczepu, obecnie jednak stanowi tylko 10% procent przypadk贸w 鈥 okre艣lenie jednak pozosta艂o w u偶yciu.

"W trakcie zabiegu pobiera si臋 ok. 1 鈥 1,5 litra mieszaniny szpiku kostnego i krwi. Efektem pobrania u Dawcy jest spadek st臋偶enia hemoglobiny o ok. 2 g/dl, co u zdrowych os贸b, jakimi z za艂o偶enia s膮 Dawcy, nie powoduje istotnych dolegliwo艣ci. Mieszanina zawiera ok. 5% ca艂kowitej obj臋to艣ci szpiku kostnego, kt贸ry regeneruje si臋 w organizmie Dawcy w ci膮gu ok. 2-3 tygodni." -聽Dr Tigran Torosian, lekarz hematolog, Dyrektor Medyczny Fundacji DKMS

W Polsce zarejestrowanych jest ponad 1,8 miliona Dawc贸w krwiotw贸rczych kom贸rek macierzystych, z czego w bazie Fundacji DKMS ponad 1,7 miliona. Na ca艂ym 艣wiecie zarejestrowanych jest ponad 37 milion贸w potencjalnych Dawc贸w. Mimo to poszukiwanie bli藕niaka genetycznego jest bardzo trudne, jak szukanie ig艂y w stogu siana. Dla wielu Pacjent贸w wci膮偶 nie mo偶na znale藕膰 osoby, kt贸ra mog艂aby uratowa膰 ich 偶ycie.

Podobne artyku艂y
Ta strona zosta艂a zaktualizowana. Prosimy od艣wie偶 j膮.