Pytania dotyczące dawstwa

Jak zarejestrować się przez internet?

Rejestracji w bazie potencjalnych Dawców komórek macierzystych można dokonać poprzez internet wypełniając formularz rejestracyjny na stronie Fundacji DKMS.

W ciągu 2 dni od wypełnienia formularza internetowego, na podany adres prześlemy pakiet rejestracyjny zawierający pałeczki do pobrania wymazu z jamy ustnej oraz formularz do wypełnienia. Pałeczki wraz z deklaracją należy odesłać pocztą na adres Fundacji DKMS. Z przesłanej próbki wykonywana jest typizacja antygenów zgodności tkankowej. Wyniki badania wraz z danymi z formularza wprowadzane są do bazy Dawców komórek macierzystych.

Procedura rejestracji trwa około 2-3 miesiące od momentu odesłania pakietu rejestracyjnego. Po tym okresie Dawca otrzymuje powiadomienia o rejestracji wraz z kartą Dawcy. O poszczególnych etapach procesu rejestracji Dawca jest informowany za pośrednictwem SMS i e-maila.

Rejestracja w bazie jest bezpłatna, ale będziemy wdzięczni za pokrycie, choćby nawet częściowo, jej kosztu (który wynosi 180 PLN). Pozwoli to zarejestrować jeszcze więcej potencjalnych Dawców.

Kto może zostać Dawcą?

Dawcą może zostać każdy ogólnie zdrowy człowiek pomiędzy 18 a 55 rokiem życia, ważący nie mniej niż 50 kg i o wskaźniku masy ciała nie wyższym niż 40 BMI.

Rejestracja w ośrodku Dawców szpiku Fundacji DKMS może odbyć się jedynie w sytuacji, kiedy nie istnieją przeciwwskazania medyczne określone przez Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 12 marca 2010 roku oraz wytyczne określone przez Światową Organizację Dawców Szpiku (WMDA).

Zgodnie z wytycznymi, poniżej przedstawiono schorzenia bezwzględnie wykluczające z możliwości zostania Dawcą oraz wyjątki wymagające konsultacji medycznej:

1. CHOROBY UKŁADU SERCOWO - NACZYNIOWEGO, np. zawał serca, zatorowość płucna, migotanie przedsionków, przebyta zakrzepica, tętniak aorty.

Wyjątki wymagające konsultacji z lekarzem: arytmia, wady zastawkowe, nadciśnienie tętnicze lub inne.

2. CHOROBA NOWOTWOROWA - przebyta lub czynna (choroby u członków rodziny nie stanowią wykluczenia).

Wyjątki wymagające konsultacji z lekarzem: rak in situ szyjki macicy- wyleczony miejscowo.

3. CHOROBY ZAKAŹNE, np. HIV, HTLV, wirus zapalenia wątroby (WZW) typu B i C.

Wyjątki wymagające konsultacji z lekarzem: każde inne przewlekłe lub niewyleczalne zakażenie oraz objawy sugerujące choroby zakaźne.

4. TRANSPLANTACJE włącznie z zastosowaniem materiałów biologicznych, w tym allogenicznych, ksenogenicznych, np. biorcy przeszczepów rogówki, twardówki, opony twardej, zastawki sercowej, nerki lub innych narządów.

Wyjątki wymagające konsultacji z lekarzem: transplantacje z zastosowaniem tworzyw pochodzenia syntetycznego lub z wykorzystaniem tkanek własnych.

5. CHOROBY AUTOIMMUNOLOGICZNE, np. wrzodziejące zapalenia jelita grubego, choroba Leśniowskiego-Crohna, miastenia, stwardnienie rozsiane, ostre rozsiane zapalenie mózgu i rdzenia, łuszczycowe zapalenie stawów, choroba Gravesa-Basedova, niedokrwistość autoimmunohemolityczna, choroby tkanki łącznej.

Wyjątki wymagające konsultacji z lekarzem: zapalenie tarczycy Hashimoto, łuszczyca, atopowe zapalenie skóry i inne.

6. CHOROBY UKŁADU NERWOWEGO, np. zaburzenia ruchowe (choroba Parkinsona, choroba Huntingtona), choroby złącza nerwowo-mięśniowego, choroba Creutzfeldta- Jakoba, zaburzenia napadowe (np. epilepsja).

Wyjątki wymagające konsultacji z lekarzem: neuropatie obwodowe (np. porażenie nerwu promieniowego), operacje/poważne urazy głowy.

7. CHOROBY KRWI I SZPIKU: talasemia, sferocytoza, anemia aplastyczna, hemofilia oraz zaburzenia krzepliwości krwi (np. trombofilia).

Wyjątki wymagające konsultacji z lekarzem: małopłytkowość w dzieciństwie, niedokrwistość niedoborowa, umiarkowane zaburzenia w morfologii krwi.

8. ZABURZENIA PSYCHICZNE: schizofrenia, zaburzenia afektywne dwubiegunowe, zaburzenia osobowości i zaburzenia zachowania osób dorosłych.

Wyjątki wymagające konsultacji z lekarzem: depresja, neurastenia.

9. CHOROBY ENDOKRYNOLOGICZNE: nadczynność tarczycy, cukrzyca, choroba Cushinga.

Wyjątki wymagające konsultacji z lekarzem: niedoczynność tarczycy, zespół policystycznych jajników, insulinooporność, leczenie hormonem wzrostu w przeszłości, hiperprolaktynemia.

10. INNE CHOROBY, TAKIE JAK: wielotorbielowatość nerek, jaskra, osteoporoza, liczne rozległe zabiegi operacyjne zwłaszcza w znieczuleniu ogólnym (więcej niż 3) z wyjątkiem cesarskich cięć, urazy wielonarządowe.

Wyjątki wymagające konsultacji z lekarzem: astma oskrzelowa, alergie, dyskopatia, zwyrodnienia kręgosłupa.

11. LEKI: leki wpływające na układ krwiotwórczy, cytostatyki, środki immunosupresyjne.

Wyjątki wymagające konsultacji z lekarzem: inne leki stosowane przewlekle (na stałe).

12. UZALEŻNIENIA: alkohol, narkotyki, leki

Wyjątki wymagające konsultacji z lekarzem: wieloletni okres trwałej abstynencji bez rozpoznania narządowych powikłań uzależnienia.

Jeżeli cierpisz na schorzenie wymagające konsultacji z lekarzem lub po zapoznaniu się z powyższymi informacjami w dalszym ciągu masz wątpliwości czy Twój stan zdrowia pozwala na rejestrację w bazie potencjalnych Dawców komórek macierzystych napisz do nas na adres medyczne@dkms.pl

Szczegółowe informacje można uzyskać kontaktując się telefonicznie z biurem Fundacji pod numerem +48 22 882 94 00.

Czy można dokonać rejestracji w bazie Fundacji DKMS, jeśli jest się zarejestrowanym w innej bazie Dawców?

Podwójna rejestracja nie jest konieczna, ponieważ dane wszystkich potencjalnych Dawców komórek macierzystych wraz z typowaniami HLA przekazywane są do centralnego polskiego rejestru CRNDSiK Poltransplant, a także w formie zanonimizowanej (numer Dawcy, typowania HLA, wiek, płeć) do bazy światowej i rejestrów międzynarodowych, gdzie dostępne są dla wszystkich chorych z całego świata.

Podwójna rejestracja utrudnia proces poszukiwania właściwego Dawcy, a także pociąga za sobą niepotrzebne koszty.

Jakie są metody pobierania krwiotwórczych komórek macierzystych?

Istnieją dwie metody pozyskania krwiotwórczych komórek macierzystych.

Pierwsza z nich to pobranie komórek macierzystych z krwi obwodowej (tzw. pobranie peryferyczne, afereza). Metoda ta stosowana jest w 80% przypadków. Zazwyczaj wiąże się ona z jednodniową wizytą w klinice pobrania. W przypadkach kiedy w ciagu jednego dnia nie uda się zebrać wystarczającej ilości komórek macierzystych, konieczne jest powtórzenie procesu kolejnego dnia.

Drugą metodą jest pobranie komórek macierzystych z talerza kości biodrowej. Metoda ta wiąże się z 2-3 dniowym pobytem w szpitalu ze względu na konieczność znieczulenia ogólnego.

Na czym polega pobranie komórek macierzystych z krwi obwodowej?

Na cztery dni przed pobraniem oraz w dniu pobrania Dawca przyjmuje podskórnie czynnik wzrostu G-CSF (aplikowany po odpowiednim przeszkoleniu przez samego Dawcę lub przez personel medyczny). Substancja ta ma działanie zbliżone do hormonu i powoduje uwolnienie komórek macierzystych, występujących głównie w szpiku kostnym, do krwioobiegu. Substancja ta występuje również naturalnie w organiźmie człowieka w innych sytuacjach, np. w trakcie przechodzenia infekcji. Po zakończeniu podawania czynnika wzrostu komórki macierzyste selekcjonowane są z krwi przy użyciu specjalnej metody (afereza), zbliżonej do pobrania trombocytów. Na obu ramionach Dawcy zakładane są dojścia dożylne. Krew przepływa z jednego ramienia poprzez tzw. separator komórek i wraca drugim dojściem dożylnym do organizmu. W separatorze komórki macierzyste oddzielane są od reszty krwi pod działaniem siły odśrodkowej i zbierane jako materiał przeszczepowy. Po zebraniu wystarczającej liczby komórek materiał transportowany jest do kliniki, w której leczony jest Biorca i przeszczepiany.

Pobranie komórek macierzystych z krwi obwodowej odbywa się maksymalnie w ciągu dwóch następujących po sobie dni w klinice pobrań. Dawca nie wymaga pobytu stacjonarnego w szpitalu i może przenocować w hotelu.

Jakie ryzyko związane jest z pobraniem komórek macierzystych z krwi obwodowej?

Pobranie komórek macierzystych z krwi obwodowej nie wymaga ani znieczulenia ogólnego (narkozy), ani stacjonarnego pobytu Dawcy w szpitalu. Metoda pobrania komórek macierzystych z krwi obwodowej stosowana jest w medycynie od roku 1988, zaś w przypadku Dawców DKMS od roku 1996. Nie są znane żadne odległe w czasie skutki uboczne stymulacji czynnikiem wzrostu G-CSF. W ponad 20-letniej praktyce klinicznej nie zaobserwowano do tej pory żadnych wtórnych skutków tej metody odległych w czasie.

Na czym polega pobranie krwiotwórczych komórek macierzystych z talerza kości biodrowej?

W przypadku tej metody komórki macierzyste pobiera się z talerza kości biodrowej (nie mylić z rdzeniem kręgowym) za pomocą igły punkcyjnej. Cały zabieg trwa około 60 minut i wykonywany jest w znieczuleniu ogólnym. W trakcie zabiegu konieczne jest wykonanie dwóch niewielkich nacięć, których proces gojenia przebiega z reguły bardzo szybko. W tym przypadku pobiera się około jednego litra mieszanki składającej się z krwi i szpiku kostnego. Pobrany materiał regeneruje się całkowicie w czasie 2-3 tygodni. Ze względu na znieczulenie ogólne Dawca z reguły przyjmowany jest do kliniki pobrania na jeden dzień przed zabiegiem i pozostaje tam około 2-3 dni. Procedura pobierania krwiotwórczych komórek macierzystych z talerza kości biodrowej odbywa się w warunkach całkowitej sterylności (sprzęt i narzędzia są jednorazowe, wysterylizowane).

Jakie ryzyko związane jest z pobraniem krwiotwórczych komórek macierzystych z talerza kości biodrowej?

Ponieważ pobranie szpiku kostnego z talerza kości biodrowej bez znieczulenia byłoby bolesne, konieczne jest znieczulenie ogólne. Ryzyko zagrażających życiu komplikacji zastosowania znieczulenia ogólnego lekarze oceniają na mniej niż 1:50.000. Po pobraniu u Dawcy występować może ból podobny do lekkiego stłuczenia oraz w sporadycznych przypadkach mdłości, będące efektem znieczulenia ogólnego. Istnieje także niewielkie ryzyko infekcji rany.

Czy podczas określania cech zgodności antygenowej będzie wykonany test na obecność wirusa HIV?

Podczas badania próbki krwi lub wymazu z jamy ustnej określa się jedynie cechy zgodności antygenowej. Dodatkowe badania mające na celu wykluczenie obecności wszelkich wirusów (nie tylko HIV, ale również wirusów żółtaczki zakaźnej typu B i C), wykonywane są w momencie zostania faktycznym Dawcą. W celu wykonania tych badań potrzebne jest pobranie próbki krwi. O wszystkich działaniach zawsze informujemy na bieżąco.

Czy będąc w ciąży można być potencjalnym Dawcą?

Kobieta będąca w ciąży może zarejestrować się jako potencjalny Dawca (o ile nie ma innych przeciwskazań). Wówczas na formularzu rejestracyjnym w polu przeznaczonym na dodatkowe informacje należy odnotować ten fakt oraz wpisać planowaną datę porodu.

Natomiast będąc zarejestrowanym potencjalnym Dawcą należy poinformować Fundację o ciąży (pisząc na rejestracja@dkms.pl i podając planowaną datę porodu).

W obu przypadkach na czas ciąży i 6 miesięcy po porodzie zakładana jest blokada, która powoduje, że w tym czasie kobieta nie jest brana pod uwagę podczas poszukiwań. Po upływie tego czasu blokada zostaje automatycznie zdjęta.

Pages